Roksan is een Britse fabrikant van hifi-audioproducten voor thuisgebruik, gevestigd in Rayleigh, Essex. Het bedrijf staat vooral bekend om zijn invloedrijke en innovatieve ontwerp van hifi-apparatuur, en in het bijzonder om zijn  Xerxes-platenspeler voor het afspelen van lp's.^[1]

Het bedrijf[bewerken]

Roksan werd in 1985 opgericht door Tufan Hashemi^[2] & Touraj Moghaddam, afgestudeerden van de  University of London,  Imperial College London  & Queen Mary College. Het eerste product van het bedrijf werd in 1985 op een hifi-beurs in Londen gelanceerd.^[3]

De naam Roksan is zelf afgeleid van de naam van  Roxana, dochter van de  Perzische koning Darius. Dit weerspiegelt nauw de Perzische  erfenis en achtergrond van zowel Hashemi als Moghaddam. Het is dan ook niet verrassend dat veel productnamen van Roksan verwijzen naar namen van steden, plaatsen en beroemde personen uit Perzië (het huidige  Iran).^[4]

Moghaddam, die toen net was gepromoveerd aan Imperial College, raakte ontevreden over de stand van de audiotechniek toen hij merkte dat zijn kleine tv-toestel muzikaal bevredigender klonk dan zijn al high-end Linn/Naim drievoudig versterkte audiosysteem, en begon te experimenteren. Hij concludeerde dat het bestaande ontwerp van platenspelers tekortschiet doordat het element stilgehouden moet worden, ongeacht waar de groef naartoe loopt. De gemiddelde lijn die door de groef wordt gevolgd ten opzichte van de behuizing van het element moest daarom constant blijven.^[3] Zijn ideeën brachten hem ertoe het geveerde subchassis niet langer als onderdeel van het snelheidsregelsysteem te gebruiken. Moghaddam bouwde een prototype met een branddeur. Hashemi, een vriend die de nieuwe prototypeplatenspeler had gehoord en er zelf een wilde, sloot zich bij hem aan om het bedrijf op te richten.^[3] Het ontwerp van de Darius-luidspreker, gebaseerd op een hernieuwde analyse van de relatie tussen en de grootte van de bewegingen van de tweeter en de woofer, bestond al als prototype. Het concept verbaasde de vakhandel toen het werd gedemonstreerd op de hi-fi-show van 1985, waar de Xerxes werd gelanceerd.^[3]

In 1990 nam Roksan John Cornock in dienst,^[5] afgestudeerd in Industrieel Ontwerpen aan Manchester Polytechnic, om te helpen bij de ontwikkeling van nieuwe productlijnen. Hij droeg bij aan het ontwerp van de eerste Radius-platenspeler, het DP1 CD-transport, de ROK-versterkers, de Attessa-serie en de topklasse Touraj Moghaddam Signature (TMS)-platenspeler, genoemd naar de hoofdontwerper en oprichter van het bedrijf. In 2002 verving de TMS2 de TMS-platenspeler. Later keerde John terug naar het bedrijf om het uiterlijk te ontwerpen voor de K3-serie elektronica, de geheel nieuwe Blak-serie en de in beperkte oplage geproduceerde Oxygene-platenspeler.

In 1996 werd het bedrijf overgenomen door Verity plc, een hifigroep die eigenaar was van de merken Mission,  Wharfedale  en  Quad . Maar toen Verity ongeveer twee jaar later afsplitste om zich te concentreren op technologie voor vlakke luidsprekers, kochten Hashemi en Moghaddam hun bedrijf terug.^[3]

Volgens openbare registers trad Touraj Moghaddam op 15 juli 2011 af als bestuurder van Roksan.^[6][7] Hij is nog steeds werkzaam bij Vertere Acoustics, waar hij zich richt op kabels.^[8]

In november 2016 nam de Britse hififabrikant  Monitor Audio Roksan over.^[9]

Producten[bewerken]

Platenspelers[bewerken]

De  Xerxes, genoemd naar  de Perzische koning die "rondtrok en het naar zijn zin had", is door verschillende  hifi recensenten lovend beoordeeld. Deze  platenspeler met snaaraandrijving zonder een geveerd subchassis daagde conventionele  ophangings ontwerpen uit op het gebied van bouw- en geluidskwaliteit.^[10][11] De speler wist in de smaak te vallen bij Britse "flat-earthers".

Het ontwerp pakte het "hoge niveau" aan door de veerisolatie achterwege te laten, die destijds als een belangrijke kracht werd beschouwd. In plaats daarvan richtte het zich op de problemen van groefweerstand en laterale stijfheid, met als uiteindelijke doel de relatie tussen de naald van het element en de draaiende plaatgroef te stabiliseren. Veren werden in het laterale vlak niet stijf genoeg geacht en lieten te veel rotatie van de opgehangen onderdelen ten opzichte van de motor toe.^[12]

Terwijl de meeste andere ontwerpen op traagheid vertrouwden (via de massa van het plateau) om het probleem te dempen, behield Roksan een licht plateau, maar pakte het weerstand aan door de motor op een eigen lager te monteren en de beweging over lange afstand te beperken met een kleine veer, zodat het draaiende anker het systeem nog steeds kon aandrijven.^[1] Xerxes werd in 2002 door Stereophile uitgeroepen tot het 53e "Hot Product".^[13]

Radius 5 en de Radius 7 zijn de instapdraaitafels, waarbij de laatstgenoemde een ingebouwde snelheidsregeling met hoge precisie en stabiliteit heeft, ontworpen door Simon Taylor, die in 2013 bij het bedrijf kwam.

Luidsprekers[bewerken]

Roksan was het eerste bedrijf dat de tweeter van een luidspreker mechanisch isoleerde van de basunit met behulp van veren, in hun Darius luidspreker.^[3] Dit ontwerpconcept is sindsdien door andere high-endluidsprekerfabrikanten gevolgd.^{[bronvermelding nodig]}

Elektronica[bewerken]

Roksan heeft nu meer dan 30 verschillende producten, waaronder analoge en digitale bronnen, elektronica voor versterking en luidsprekers voor audio en thuisbioscoop.

In 2009 bracht Roksan, vanuit de filosofie om hoogwaardige componenten tegen een betaalbare prijs te bouwen, de K2 geïntegreerde stereoversterker uit. In een tijd waarin Britse fabrikanten de phono-trap uit budgetproducten hadden weggelaten, viel de K2 op door daadwerkelijk een 47k-ohmingang voor moving-magnet-elementen te hebben.^[1] De K3 verving de K2 in 2012 en beschikte standaard over een krachtigere voeding en Bluetooth aptX.

In 2015 werd de blak geïntroduceerd, een nieuwe versterker met een nieuw 'dual-mono'-ontwerp, XLR-ingangen, Bluetooth en een hoogwaardige phono-ingang.

Op 7 juli 2021 bracht het bedrijf zijn Attessa-reeks uit, met een draaitafel, versterker, streamer-versterker en CD-transport.

Mijlpalen[bewerken]

• 1985: introductie van de Xerxes draaitafel.
• 1986: introductie van de Darius luidspreker
• 1987: introductie van de Artemiz toonarm
• 1987: introductie van hun eerste moving-coil-element, de Shiraz,.
• 1988: introductie van Roksans eerste lifestyleproduct, de Hot Cake luidsprekers.
• 1989: introductie van hun eerste phono-voorversterker, Artaxerxes, ingebouwd in de Xerxes, waarop de toonarmkabel rechtstreeks werd aangesloten.
• 1989: introductie van de betaalbare Radius platenspeler, de Tabriz arm en het Corus moving-magnet-element.
• 1990: eerste reeks elektronica, de ROK S1 stereoversterker en M1 monoversterker met bijpassende voorversterkers en voedingen.
• 1991: introductie van Roksans eerste CD-speler, de ROK DP1
• 1991: introductie van de topklasse TMS platenspeler.
• 1992: Roksan verving de ROK DP1 door het Attessa CD-afspeelsysteem, bestaande uit een CD-transport, een DAC en een voeding.
• 1993: de productie van de nieuwe Ojan 3 en 3X luidsprekers ging van start.
• 1994, Rokone luidspreker uitgebracht in verschillende fineerafwerkingen van echt hout.
• 1994, Attessa en de ROK productserie werden volledig geüpgraded naar de DP3- en ROK 1.5 versies.
• 1995, de 3-plinth 10e jubileum Xerxes.X, waarin ontwerpideeën van de TMS werden verwerkt, verving de oorspronkelijke Xerxes draaitafel.
• 1998, het vierdelige Caspian-audiosysteem (geïntegreerde versterker, CD-speler en FM-tuner) werd gelanceerd.
• 1999, een digitale surround-soundprocessor (DSP), een vijfkanaals AV-versterker en DVD-speler werden aan het Caspian-systeem toegevoegd.
• 2000, introductie van de nieuwe Kandy lijn, een lifestyle-audiosysteem voor beginners.
• 2001, de Caspian phono-voorversterkers werden uitgebracht.
• 2002, TMS2 verving de oorspronkelijke TMS.
• 2003, uitgave van de Radius 5-draaitafel en Nima-toonarm, en de Roksan-instel-LP voor platenspelers.
• 2003, Kandy MKIII systeem, (Kandy geïntegreerde versterker, stereoversterker, driekanaalsversterker, CD-speler en AM/FM-tuner) uitgebracht.
• 2004, Caspian M-series (voorversterker, monoversterker, geïntegreerde versterker, stereo-eindversterker, phono-voorversterker, CD-speler, FM-tuner en speciale Xerxes-snelheidsregeling).
• 2004, ALTITUDE uitgebracht, de allereerste opname van een verzameling bijzondere muziek van zeer getalenteerde musici.
• 2005, 20e jubileum Xerxes.20 verving de Xerxes.X, met het nieuwe verbeterde TMS2 lagerkogellager en de nieuwe Rmat-5-subplinth voor platenspelers; referentie R-series7 monoblok, voorversterker
• 2005, Kandy LIII geïntegreerde versterker, eindversterker en CD-speler
• 2007, Platinum voorversterker en eindversterker
• 2007, Kandy K2 geïntegreerde versterker, eindversterker en CD-speler
• 2008, TMS3 platenspeler
• 2008, Xerxes 20+ platenspeler
• 2009, Kandy K2 TR5 boekenplankluidsprekers met lintluidsprekers
• 2009, Radius 5 Mk-II/Nima platenspeler
• 2010, Caspian M2 geïntegreerde versterker en CD-speler
• 2011, Caspian M2 eindversterker
• 2012, Oxygene digitale geïntegreerde versterker en CD-speler AptX bluetoothconnectiviteit
• 2013, Kandy K2 BT geïntegreerde versterker met AptX-bluetoothconnectiviteit
• 2014, Kandy K3 geïntegreerde versterker met AptX-bluetoothconnectiviteit, DAC en CD-speler
• 2014, Kandy TR5-S2 boekenplankluidsprekers met lintluidsprekers
• 2015, Capian VSC series snelheidsregelaars voor platenspelers en phono-voorversterker voor referentiekwaliteit
• 2016, blak geïntegreerde versterker met AptX-bluetoothconnectiviteit en ingebouwde DAC
• 2016, blak CD-speler
• 2016, Radius 7 platenspeler met geïntegreerde snelheidsregeling.^[14] Ook verkrijgbaar met glas-effect en in roze afwerking^[15]
• 2018, Corus 2 moving-magnet-element voor audiofielen uit het middensegment
• 2019, SARA unipivot-toonarm voor gebruik met hoogwaardige platenspelers
• 2021, Attessa reeks met platenspeler, versterkers en CD-transport ^[16]